Historie van een 

imposant gebouw

uitgave c. hoogendoorn, boskoop, datering niet vast te stellen, maar zeker na 1936

Boskoop is een bloeiend kwekersdorp in het midden van Zuid-Holland. Er is een levendige handel in boomkwekerijproducten. Boskoop is een dorp met een rijke historie. J&W Verweij heeft in 1999 één van de belangrijkste historische panden van Boskoop gekocht en heeft de gemeente en de rijksdienst bereid gevonden dit gebouw tot monument verklaren. Dit gebouw is gebouw Flora.

Gebouw Flora is gesitueerd aan de Parklaan, tegenover station Boskoop. Het tentoonstellingsgebouw vormt samen met het tegenoverliggende station en overslagloods een ruimtelijke eenheid.

hoogste punt bouw Flora

Bouw en het begin van Flora.
In 1931 werd het tentoonstellingsterrein aan de gemeente Boskoop geschonken door het ministerie van Waterstaat. Ter gelegenheid van de opening van de spoorweg Gouda – Boskoop – Alphen aan den Rijn op 7 oktober 1934 werd op het terrein een rosarium aangelegd. Tevens werd er begonnen aan de bouw van het tentoonstellingsgebouw Flora. Hier zouden belangrijke ‘bloemententoonstellingen’ worden gehouden. Het gebouw werd grotendeels gefinancierd door de Nederlandse Spoorwegen. Zij verwachtten namelijk dat de bezoekers van de tentoonstellingen per trein zouden komen omdat in die tijd nog niet veel mensen de beschikking hadden over een auto.

Bezoek Koningin Wilhelmina in 1935 met burgemeester Verkerk en J.H. van Straaten van Nes.

Coll. gemeente Boskoop: 20B16

De bouw van Flora is rond 1933 begonnen. Het gebouw is ontworpen door gemeentearchitect D.L. Landman in de bouwstijl “Nieuwe Zakelijkheid”.
Het gebouw zou geëxploiteerd gaan worden als kerngebouw voor grote bloemententoonstellingen die in grote tenten aan Flora gebouwd zouden worden. De resterende tijd (als er geen tentoonstelling was) zou het gebouw geëxploiteerd worden als café-restaurant met feestzaal / theaterzaal. De officiële opening van Flora was op woensdag 20 februari 1935. In het theater traden de plaatselijke verenigingen op, maar ook grote artiesten als Snip en Snap, alsmede het VARA-dansorkest ‘the ramblers’.
In totaal is er drie keer een bloemententoonstelling gehouden in gebouw Flora. Deze tentoonstellingen duurde meerdere dagen en zowel mensen uit Nederland, als uit Europa kwamen naar deze bijzondere tentoonstellingen. Na de oorlog zijn er geen tentoonstellingen meer gehouden omdat het pand een andere bestemming kreeg. Ook had de laatste bloemententoonstelling van 1938 minder bezoekers getrokken dan was verwacht. Gebouw Flora is maar 3,5 jaar voor haar originele functie gebruikt ten gevolge van het uitbreken van WOII.

Oorlogsjaren
Op 25 augustus 1939 neemt het Nederlandse leger gebouw Flora in beslag. Het gebouw wordt als paardenhospitaal ingericht. De militairen verbouwen het gebouw grondig. In een ommezien waren gebruiksvoorwerpen van bestemmingsdoel veranderd, verdwenen, versleten, vertimmerd of zoekgeraakt. De muren, deuren en ramen werden besmeurd, gehavend, gebroken en verwaarloosd. Met ingang van 7 september 1940 nemen de Duitsers het gebouw over, ook zij gebruiken Flora als paardenhospitaal.
In deze tijd worden er bombardementen uitgevoerd met als doel Flora en het station te vernietigen. Het spoor van Boskoop loopt grote schade op, maar door een wonder blijven de gebouwen behouden. Toen de geallieerden Boskoop kwamen bevrijden is er waarschijnlijk een overwinningsoptreden gegeven op het podium van Flora. Een oude man uit Boskoop vertelde dat hij als klein kind onder de rok van zijn zus mee het gebouw is binnensmokkelt teneinde dit festijn mee te maken.

“Het behoud van Flora is een aanwinst voor Boskoop!”

Na de oorlog: industrie
Na de oorlog is het gebouw zo erg gehavend dat het verkocht moest worden. Er is geen geld voor renovatie en de gemeente ziet er niets in om te investeren in het gebouw teneinde het de oorspronkelijke functie terug te geven. Om die reden koopt busmaatschappij Citosa het floragebouw zonder de aangebouwde hal. Zij brengen in het gebouw de bussen onder en onderhouden ze hier ook. Citosa was een regionale busmaatschappij die later over ging in West-Nederland. West-Nederland kennen we momenteel als het landelijke Connexion.

Gebouw Flora verbouwd voor busonderneming Citosa jaren '50. J.J. van den Broek deed installatiewerk.
Coll. C. v.d. Broek.

De hal van Flora wordt gehuurd door Mulder machinefabriek. Zijn gaan in eerste instantie treinstellen (die waren beschadigd in de oorlog) opknappen. Ook fabriceerden zij kleine auto’s zoals Panhards en Fiat Topolino’s. Later richtten zij zich geheel op de fabricage van betonmixers. Bovengenoemde bedrijven breken het gebouw nog verder af. De ronde boogdeuren verdwijnen en worden vervangen door industriële roldeuren en de glas-in-lood ramen maken plaats voor grote vierkante ramen. Als in de jaren 70 Citosa naar een nieuw gebouw verhuisd omdat zij op de Parklaan niet kunnen uitbreiden, neemt Mulder ook haar intrek in Flora.

Concordia met pijperkorps voor cafe-restaurant Flora aan de Parklaan. 1938.

Midden jaren 90 gaat de fabriek failliet. Na het faillissement werd het floragebouw, inclusief het buitenterrein aangekocht door J&W Verweij Projecten BV uit Boskoop, waarna het mogelijk werd het gebied waarin het floragebouw gelegen is te ontwikkelen. Hiertoe is het bedrijf een samenwerking aangegaan met de Nederlandse Spoorwegen, omdat deze de eigenaar is van de overige gronden van het gebied. Deze ontwikkeling was voorheen niet mogelijk, vanwege belemmeringen veroorzaakt door de milieuvergunning van machinefabriek Mulder.

DSC_1197 helder

Een vervallen verleden, een glorieuze toekomst
In 1999 is gebouw Flora vanwege de rijke geschiedenis en de bijzondere bouwstijl de status van Rijksmonument gekregen. Voor het restaureren heeft J&W Verweij geen subsidie ontvangen, maar wel een lening met een lage rente van het Nationaal Restauratiefonds.
Flora is gerestaureerd tot theater, grandcafe, partycentrum en casino. Er is een groot parkeerterrein waar bezoekers gratis hun auto kwijt kunnen. Maar ook de bus en de trein stoppen voor de deur.
Het terras van het gebouw loopt over in het Rosarium om zo een chique en mooie historische eenheid te creëren.
In het theater zijn de verenigingen uit Boskoop en omgeving welkom om hun jaaruitvoeringen te geven. Daarnaast worden er professionele voorstellingen geprogrammeerd. Ook is in de theaterzaal een bijzonder theaterorgel (Vara-radio-orgel) geplaatst. Het orgel is weer in oude glorie hersteld door de NOF.

“Een prachtig gebouw met een schitterende rozentuin.”

Wilt u meer weten over de geschiedenis van gebouw Flora? Koop dan het boekje ‘Flora, meer dan een gebouw’. Dit boekje is uitgegeven ter gelegenheid van de (her)opening van het gebouw in augustus 2010. Het boekje kost € 11,95 en is verkrijgbaar bij Bruna, Primera, Boekhandel Glazenborg, de VVV, het boomkwekerijmuseum en de Historische Vereniging Boskoop.